Jakie dłuta do linorytu wybrać na początek?

Zainteresowałeś się właśnie linorytem i chcesz kupić swoje pierwsze dłutka? A może już wycinasz w linoleum, jednak nie jesteś zadowolony ze swoich dłut lub efektów pracy? Jeśli szukasz wskazówek dla początkujących, aby móc wybrać narzędzia, po które z przyjemnością będziesz sięgał, to świetnie trafiłeś! Już za moment dowiesz się, jakie to są profesjonalne dłuta do linorytu oraz jakie kształty dłut wybierają ambitni pasjonaci, aby ich odbitki zawsze prezentowały się doskonale.

Domyślam się, że to nie jest pierwszy artykuł dotyczący linorytu, który czytasz. Nie będę więc przynudzała i tłumaczyła jak zacząć linoryt, skoro już zapewne dużo wiesz o samej technice, matrycach i odbitkach. Muszę jednak podkreślić, że skoro linoryt polega na wycinaniu na powierzchni kawałka linoleum wzoru, to dłuto jest podstawowym narzędziem, jakim będziesz się posługiwać. Warto więc abyś poświęcił chwilę i lepiej je poznał.

Jak wygląda dłuto do linorytu?

Każde dłuto (nie tylko to do linorytu) składa się z dwóch podstawowych elementów: rękojeści i klingi. To przede wszystkim od ich kształtu i rozmiarów zależy do czego możemy je wykorzystać.

Budowa dłuta składa się z klingi czyli części roboczej oraz rękojeści.


Rys. 1. Wyżej – dłuto rzeźbiarskie, niżej – dłuto do linorytu
klinga – wykonana z metalu, zakończona ostrą krawędzią (ostrzem), którą wykorzystujemy do wycinania w drewnie

rękojeść – wykonana z drewna, służy do trzymania narzędzia

Dłuta mogą służyć do rzeźbienia, toczenia, prac stolarskich, ciesielskich itp. Każdy rodzaj ma określone parametry i pomimo pozornego podobieństwa, prawie niemożliwe jest, aby stosować je zamiennie.

Rodzaje dłut poszeregowane od najmniejszego do największego: dłuto do linorytu, snycerskie, rzeźbiarskie, rzeźbiarskie, stolarskie gniazdowe, stolarskie, ciesielskie oraz tokarskie

Fot. 1. Różne rodzaje dłut

Jeśli dłuta do linorytu (tzw. rylce) porównasz z innymi przedstawicielami tego gatunku, to zauważysz, że jest ono przede wszystkim krótkie. Pozwala to na pełną kontrolę podczas pracy w miękkim linoleum. Krótkie, czyli jakie? Otóż takie, które ma zarówno krótką rączkę, jak i niezbyt długą klingę. Klinga w dłucie to cienka metalowa część od rączki do samego ostrego końca.


Najbardziej poręczne jest dłuto mające rękojeść w formie grzybka. Taka rączka opiera się o wnętrze naszej dłoni, co pozwala na łatwe i wygodne prowadzenie ostrza. Natomiast klinga, powinna mieć taką długość, aby można było ją dociskać palcem podczas pracy, co zapewnia lepszą kontrolę ostrza.

Dłoń pokazująca prawidłowy chwyt dłuta do linorytu podczas rzeźbienia na linoleum.

Fot. 2. Rękojeść dłuta do linorytu powinna opierać się o wnętrze dłoni, a palec wskazujący powinien dociskać klingę.

Trudno precyzyjnie określić wymiary, gdyż zależy to chociażby od wielkości dłoni. Możemy jednak przyjąć, że długość całkowita dłuta powinna wynosić od 11 do 17 cm.

Czym powinny charakteryzować się profesjonalne dłuta do linorytu?

Już wiesz, że musisz wybrać odpowiedni rodzaj. To jednak nie wystarczy, aby Twoja praca była przyjemna i bezproblemowa, a efekt precyzyjny i estetyczny. Jest jeszcze jeden istotny element, na które musisz zwrócić uwagę wybierając te podstawowe narzędzia, które mają być ważnym czynnikiem Twojego sukcesu. Mam na myśli stal, z której wykonana jest część robocza.

Używam moich dłut często i równie często rozmawiam z innymi użytkownikami tych narzędzi. Doskonale wiem, co bywa zmorą rzeźbiarza, a co go najbardziej cieszy. Zastanów się teraz proszę, czy to również Twój przypadek opisuję:

„Nie cierpię ostrzenia, to dla mnie strata czasu, wolę w tym czasie rzeźbić, bo w końcu jestem rzeźbiarzem i to lubię robić najbardziej!”

„Denerwuje mnie, kiedy zaczynam czuć, że dłuto haczy materiał, nie tnie już tak, jak świeżo po ostrzeniu. Wtedy muszę wkładać więcej siły, aby popychać narzędzie, co już nieraz skończyło się poważnym skaleczeniem.”

„Oczywiście, że łatwiej jest mi naostrzyć dłuta wykonane z miękkiej stali, jednak te bardzo szybko stają się tępe. Wtedy często efekt mojej pracy jest poszarpany, niewyraźny i nieestetyczny.”

 „Narzędzia z dobrej stali potrafią przetrwać do następnego pokolenia! Do dzisiaj z ogromnym wzruszeniem sięgam po dłuta mojego dziadka. To pewnie dlatego, że były dobrze wykonane i nie zużyły się z powodu częstego ostrzenia.”

Stal może mieć różny skład, jednak najprościej zwracać uwagę na jej twardość określaną w skali HRc. Im wyższa liczba stoi przy tych literach, tym dla nas lepiej. I tutaj właśnie przekonasz się, które dłuta mogą uchodzić za profesjonalne, bo tylko w ich przypadku otrzymasz informację o rodzaju i twardości stali. Dłuta miernej jakości nie mają się czym chwalić, dlatego ta informacja jest po prostu pomijana w opisie.

Profesjonalne dłuta wykonane są z twardej stali (59 HRc i więcej), co oznacza, że są wyjątkowo ostre, a to wpłynie bezpośrednio na wiele wymiarów Twojej linorytniczej pracy:

  • Mniej czasu spędzisz ostrzeniu – dobra twarda stal bardzo długo utrzymuje ostrość, a czasami wymaga jedynie regularnego „przeciągania” ostrza na polerce skórzanej, co pozwala na utrzymywanie maksymalnej ostrości nawet przez długie lata!
  • Zaoszczędzisz pieniądze – rzadsze ostrzenie oznacza mniej usuniętego materiału, a to znowu jest równoznaczne z wolniejszym zużywaniem się narzędzia. Dodatkowo kupując od razu dobrej jakości dłuto, unikniesz niepotrzebnych wydatków.
  • Zwiększysz bezpieczeństwo – ostre dłuta tną pewnie, wymagają mniej siły, przez co praca jest łatwiejsza, a ryzyko skaleczenia niewielkie.
  • Uzyskasz najlepsze efekty – ostrość idzie w parze z precyzją i gwarantuje, że będziesz mógł prezentować nawet najbardziej szczegółowe detale, a Twoja praca będzie wyjątkowo estetyczna.

Jak wybrać najlepsze narzędzia do rycia w linoleum?

Już wiesz, że zarówno rodzaj, kształt, jak i jakość stali ma kluczowe znaczenie. Jak zatem, wśród dziesiątek byle jakich produktów, odnaleźć to najlepsze narzędzie? Jest kilka sposobów:

  • przekonaj się sam – ale musisz wiedzieć, że może to trwać długo i łączyć się z wieloma nieudanymi zakupami,
  • zapytaj znajomych – tutaj jednak może się okazać, że ich oczekiwania i potrzeby są zupełnie inne niż Twoje,
  • poszukaj opinii profesjonalistów – to bardzo dobre źródło wiedzy, gdyż spędzają oni z takimi narzędziami wiele godzin, mają więc spore doświadczenie i jednocześnie wysokie wymagania
  • poradź się ekspertów – czyli NAS, bo dłuta to nasza specjalność! Nie tylko je sprzedajemy, ale też ich używamy, a do tego znamy opinie i potrzeby setek użytkowników, zarówno tych początkujących, jak i zaawansowanych. Pomożemy Ci dobrać odpowiednie dłuto, którym będziesz mógł komfortowo i sprawnie pracować – napisz info@dluta.pl do nas lub zadzwoń 798 328 592.
  • przeczytaj ciąg dalszy tego artykułu – znajdziesz tam listę konkretnych dłut, które polecają najlepsi specjaliści w tej dziedzinie.

______________________________________________________________

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.